Мультимедиялық дәстүрлі музыка орталығы

Қобыздың шығу тарихын білесің бе, балақай ?

Қобыз – қазақ халқының көнеден қалған музыкалық аспабы. Ұлттық мәдентетіміздің алтын діңгегі. Қобыздың арғы тегі садақтан шыққаны ғылыми түрде дәлелденген . Халық аңызы мен Орта азия ғалымдарының кейбір деректеріне қарағанда , ғасырлардың сырын жетелейтін қоныр үнді киелі аспапты 8-9 ғасырларда Қорқыт жасаған деседі.

Қобыздың шығу тарихы туралы бірнеше пікірлер бар.Музыкант Бектай Әлімбай « Қобыз қайдан шықты? » атты мақаласында:» Жалпы, ішекті аспаптарымыздың шығу тарихын,бұлардың қалай, қашан пайда болғанын бірден «былай еді» деп, дәл айту өте қиын». Кейбір ғалымдардың пікірі бойынша ,

ішекті аспаптар негізінде десе, бірі ұрмалы аспаптар негізінде пайда болған деген пікірлер бар.

1-ден, Ұрмалы аспаптар негізінде пайда болды дегенг пікірге келер болсақ , ежелден жауынгер халық дабыл, даңғыра, керней секілді аспаптарсыз жорыққа шықпаған. Олар бірін дыбыстық ерекшеліктеріне қарай, олардың бірін – сапқа тұруға , екіншісін – атой салуға , енді бірін – ұрысты тоқтатуға пайдаланған.

2-ден, Қобыздың арғы садақтан шыққаны ғылыми түрде дәлелденген. Халық аңызы мен Орта Азия ғалымдары ның кейбір деректеріне қарағанда, ғасырлар сырын жетелейтін қоңыр үнді киелі аспапты 8-9ғ Қорқыт жасаған деседі.

Кешегі Ықылас - қобыздың атасы, Құрманғазы –күй атасы , бірақ олар қобызды ойлап табушылар емес, олар осы жанрды ұрпақтан – ұрпаққа жеткізген жалғастырған алтын көпір дәулескер күйші, саңлақ сазгерлер.

22.11.2017